Alles over verschillende soorten bouwtekeningen weten?

Rik Selij
18 oktober 2026

Wanneer u op zoek bent naar een bureau voor het aanvragen van een omgevingsvergunning, dan is er ook een bouwkundige tekening nodig. Maar wist u dat er verschillende soorten bouwtekeningen zijn? Waarschijnlijk dacht u dat er maar één soort technische tekening gemaakt wordt. Toch is het niet zo makkelijk als het lijkt. Het ontwerpproces bestaat namelijk uit verschillende fases. Het begint met een idee. Dit idee wordt uitgewerkt tot een schets. Vervolgens wordt de schets vertaald naar een bouwkundig plan. Uiteindelijk wordt het plan tot in detail uitgetekend zodat de aannemer weet hoe het bouwwerk moet worden gemaakt. Iedere fase die wordt doorlopen in het ontwerpproces, heeft een eigen specifieke bouwkundige tekening.

Soorten bouwtekeningen

Het ontwerpproces bestaat zoals eerder vermeld uit verschillende fasen. De tekeningen moeten voldoen aan de eisen van de desbetreffende fase. In het onderstaande overzicht staat een overzicht van de verschillende soorten bouwtekeningen:

Waar staan alle fasen eigenlijk voor? Onderstaand worden alle fasen uitgebreid toegelicht.

Schetsontwerp

De ideeën van de opdrachtgever worden vastgelegd in een ‘programma van eisen’. Een programma van eisen is, zoals de naam al doet vermoeden, een lijst met alle eisen van de opdrachtgever. Alle wensen voor wat betreft vorm, gebruik, materialen en vele andere zaken worden hierin vastgelegd. In het schetsontwerp worden de hoofdlijnen en structuur van het ontwerp gemaakt. Zijn er vergunningen nodig? Past het plan in het bestemmingsplan? Al deze vragen worden beantwoord in de fase schetsontwerp.

Voorlopig ontwerp

In de fase voorlopig ontwerp wordt het schetsontwerp verder uitgewerkt. Inmiddels is bekend of er eisen zijn vanuit de gemeente. Deze worden verwerkt in het ontwerp. Verder wordt het ontwerp bijgeschaafd aan de hand van de wensen van de klant. In deze fase wordt rekening gehouden met de energieprestatie van de woning, dus of een woning energiezuinig genoeg is. Er worden definitieve keuzes gemaakt voor de toe te passen kleuren en materialen.

Definitief ontwerp

De bouwkundige uitwerking van het plan vindt voor het grootste gedeelte plaats in de fase definitief ontwerp. Waar alle wanden in de vorige fase nog met zwart zijn aangegeven, zijn alle wanden nu te onderscheiden, van spouwmuur tot lichte scheidingswand. Het ontwerp en de berekening van de constructie worden in deze fase gestart. Alle eisen uit het bouwbesluit worden op tekening verwerkt. Aan het eind van deze fase kan de omgevingsvergunning worden aangevraagd.

Technisch ontwerp / bestektekeningen

De belangrijkste reden voor het maken van bestektekeningen is het opstellen van een contract tussen aannemer en opdrachtgever. De onderdelen op deze bouwtekening worden verder uitgewerkt zodat er een goede prijs kan worden gemaakt. De tekeningen maken vervolgens onderdeel uit van de overeenkomst. Mochten er tijdens de bouw onenigheden ontstaan dan wordt er gekeken naar de bestektekeningen.

Uitvoeringsgereed ontwerp / werktekeningen

Het woord zegt het al. Werktekeningen zijn bedoeld om het bouwwerk te maken. Alle informatie die nodig is om te starten met de bouw, moet dus op de tekeningen staan. Wat zijn de afmetingen van de kozijnen? Hoeveel bakstenen moeten worden gebruikt in de gevel? Hoe zien aansluitingen eruit van bijvoorbeeld de fundering, vloeren en kozijnen? Al deze informatie moet op de tekeningen staan.

Revisietekeningen

Als het bouwwerk helemaal klaar is, kunnen er tekeningen worden gemaakt van hoe het gebouw is opgeleverd. Het kan altijd voorkomen dat er tijdens de bouw veranderingen plaatsvinden. Misschien heeft de aannemer een betere technische uitvoering voor bepaalde onderdelen, of heeft de opdrachtgever toch extra wensen. Alle verschillen tussen de tekeningen en het gebouw worden dan op de tekening verwerkt.

Verschil in kwaliteit

Ondanks dat iedere fase zijn eigen bouwkundige tekening heeft, kunnen er toch verschillen zijn tussen de tekeningen onderling. Ieder bureau levert immers zijn eigen kwaliteit. Zo kan een bouwtekening voor een omgevingsvergunning van bureau X er heel anders uitzien dan de tekening van bureau Y. Gaat het u erom dat u alleen de vergunning krijgt? Of is het misschien ook belangrijk dat de tekening klopt? Al deze overwegingen neemt u mee in uw beslissing. Een goede bouwkundige kan u adviseren over duurzaam bouwen, energiezuinig bouwen en vele andere aspecten en bouwtechnisch advies geven.